Miesiączka bez tabu – jak rozmawiać o niej w rodzinie.

Pierwsza miesiączka (menarche) to ważne wydarzenie w procesie dojrzewania każdej dziewczynki, osoby menstruującej i jej rodziny. To ważne, żeby dziewczynki wiedziały, co się dzieje w ich ciele, zanim pojawi się pierwsza miesiączka i były na nią przygotowane.

Miesiączka jest także istotnym odkryciem dla chłopców, którzy na równi z dziewczynkami, powinni mieć szansę na otrzymanie rzetelnej edukacji, dzięki której rozumieją czym miesiączka jest, bo dorastają razem, uczą się w tych samych klasach, mieszkają pod jednym dachem, budują wspólne relacje. Z punktu widzenia dorosłych, to ważne, aby rozmawiać, przygotować i wspierać dziecko, zaczynając od siebie. Ta wiedza buduje empatię i normalność. Dotyczy to nie tylko mam, ale także ojców.

Czy wiesz, że według raportów Fundacji Akcja Menstruacja i More in Common „Społeczna percepcja menstruacji w Polsce” oraz „Okres w szkolnej ławce: Postrzeganie menstruacji przez dzieci i młodzież.”:

Połowa (sic!) badanych dziewczynek nie była przygotowana na pierwszą miesiączkę. W raporcie przeprowadzonym w 2020 roku dla Kulczyk Foundation, było to 35%.
Zarówno dla chłopców jak i dla dziewczyn jest oczywiste, że podpaski powinny być dostępne w damskich toaletach tak samo jak papier toaletowy.
Większość dziewczynek, jak i chłopców uważa, że uczenie o miesiączce w szkole to dobry pomysł.

Przez cały marzec na moonkowych social mediach dzieliłyśmy się wiedzą i inspiracjami związanymi z miesiączką oraz zbierałyśmy doświadczenia naszej społeczności w formie ankiet i komentarzy. W tym tekście zebrałyśmy podsumowanie tego w formie Q&A.

Jak rozmawiać z dzieckiem o miesiączce?

Najważniejsze (co oczywiście nie znaczy, że dla każdego najłatwiejsze) to rozmawiać o miesiączce jeszcze ZANIM się pojawi. Wykorzystuj preteksty, które podrzuca Ci codzienność. Np. wspólne zakupy w drogerii czy oglądanie reklamy. Możesz zapytać np.: „Wiesz do czego służą podpaski?”. Postaraj się podkreślać cykliczność miesiączki, a także tłumaczyć jej związek z owulacją i powiązanie z płodnością.

Słowa lepiej zapadają w pamięć, jeśli mają jakieś podparcie dla oczu. Dlatego zaproponuj swojemu dziecku popołudnie z eksperymentem. Przygotuj różne artykuły menstruacyjne i razem sprawdzajcie jak pochłaniają „miesiączkę” (woda z sokiem malinowym).

Nie rób z miesiączki tajemnicy, dzięki temu miesiączka po prostu jest obecna w domu. W końcu może wpływać na rodzinne plany, na samopoczucie mamy, potrzeby kontaktu.

Jak przygotować dziecko i siebie na pierwszą miesiączkę?

Zacznij od siebie i sprawdzenia swoich przekonań o pierwszej miesiączce. To w jaki sposób rozmawiamy o miesiączce i dojrzewaniu jest związane z naszym własnym bagażem doświadczeń, który wyniosłyśmy /wynieśliśmy z domu rodzinnego. Bardzo często powielamy postawy i schematy, których same/i doświadczyłyśmy /doświadczyliśmy w domu rodzinnym. Dodatkowo żyjemy w kulturze z silnym miesiączkowym tabu i stereotypami.

Pozbawione wstydu mówienie o miesiączce jest kluczem do przełamywania tabu. Miesiączka to naturalna część życia, tak osobistego, jak i rodzinnego. Dlatego sprawdź czy w Waszej rodzinie otwarcie o niej mówicie np. robiąc listę zakupów czy podczas planowania rodzinnych aktywności.

Nie zapomnij o edukacji. Nikt z nas nie rodzi się z wiedzą na temat miesiączki i cyklu menstruacyjnego. To zupełnie zrozumiałe. Natomiast korzystając z książek, filmików na YouTube, mediów społecznościowych możemy budować swoje miesiączkowe kompetencje, aby potem przekazywać je dalej. Wiedza oswaja miesiączkę i ją normalizuje.

Czasami najłatwiej rozpocząć jakiś temat w czasie zabawy. To dlatego w moonce stworzyłyśmy rodzinną grę oswajającą dojrzewanie – która przybliża nie tylko miesiączkę, ale w ogóle tematy związane z dojrzewaniem: od pryszczy po polucje. Wszystko po to, aby ułatwić rozmowę, normalizować zmiany związane z dojrzewaniem i oswajać język.

O miesiączkowych stereotypach i miesiączkowym tabu więcej przeczytasz w naszym 👉 wpisie.

Kiedy powinna pojawić się pierwsza miesiączka?

Pierwsza miesiączka (menarche) najczęściej pojawia się między 11. a 14. rokiem życia. Wcześniej u dziewczynek i osób mieszkających w miastach. Niska masa ciała, intensywne treningi oraz mieszkanie na terenach wiejskich mogą wpływać na późniejsze wystąpienie menarche. Oprócz czynników środowiskowych – kluczowym elementem jest genetyka.

Sygnały poprzedzające pierwszą miesiączkę to wzrost piersi, biała wydzielina z pochwy oraz dyskomfort w podbrzuszu. Pierwsze krwawienie u każdej osoby będzie wyglądać trochę inaczej. Może trwać od 1 do 5 dni. Może być brązowawą wydzieliną albo plamieniem. Wraz z czasem, kolejne miesiączki mogą stawać się bardziej obfite. Cykl menstruacyjny (czyli czas oddzielający kolejne krwawienia) przez pierwszych kilka lat może być nieregularny, tzn. że odstępy między ostatnim krwawieniem, a kolejnym będą większe niż ok. 28 dni.

Dojrzewamy Do Rozmowy Miesiaczka Foto 1 — Zdjęcie: Andriyko Podilnyk, Unsplash

Jak wybrać pierwsze artykuły menstruacyjne?

Dla wielu rodziców, moment, w którym ich dziecko zaczyna miesiączkować, może być pełen niepewności i pytań. Jak mogę najlepiej wesprzeć moje dziecko w tej nowej fazie ich życia? Jednym z praktycznych sposobów jest zapewnienie im odpowiednich artykułów menstruacyjnych, które pomogą im czuć się pewniej i komfortowo w czasie menstruacji.

Podpaski, tampony, kubeczki, dyski i majtki menstruacyjne… wybór jest naprawdę spory, dlatego przetestuj z córką różne opcje. I to najlepiej na dużo wcześniej przed pierwszą miesiączką. Te „testy” to wspólne rozpakowywanie, oglądanie i w końcu nasączeni płynami.

Pamiętaj, że każde dziecko jest inne i może mieć różne preferencje dotyczące artykułów menstruacyjnych. Dlatego ważne jest, aby słuchać ich potrzeb i respektować ich wybory. Zachęcaj do otwartej rozmowy na temat menstruacji i zapewnienia wygodnych i higienicznych warunków podczas okresu. W ten sposób pomagasz swojemu dziecku przyjąć zdrowe podejście do swojego ciała i miesiączki. O tym jak wybierać pierwsze artykuły menstruacyjne przeczytasz w tym 👉 wpisie.

Czy celebrować pierwszą miesiączkę?

Decyzję o tym, czy świętować (a jeśli tak, to jak) pierwszą miesiączkę, podejmij razem z córką. Nawet jeśli chcesz zrobić jej niespodziankę i podarować coś wyjątkowego, zastanów się najpierw, czy to coś, co będzie dla niej okej. A najlepiej po prostu ją zapytaj i sprawdzaj co jakiś czas (w końcu każdy może zmienić zdanie). Możecie razem upiec ciasto, zamówić ulubione jedzenie czy po prostu pobyć razem. Niektórzy rodzice dają córkom drobne podarunki: biżuterię czy kwiaty. Wspólnie wybierają się do kina albo zarządzają dzień wolny od szkoły.

Wiele dziewczynek czuje się niekomfortowo, kiedy w odpowiedzi na informację o tym, że dostały pierwszą miesiączkę słyszą, że „właśnie stały się kobietami”. Pamiętaj, że miesiączka nie czyni z dziecka kobiety. Taki komunikat dla dziewczynki może być bardzo dezorientujący. Bez zgody córki nie mów innym osobom, że dostała miesiączki. To jej intymna sprawa, którą powierzyła ci w zaufaniu.

A co z chłopcami… po co i jak rozmawiać z nimi o miesiączce?

Pozbawieni informacji, zdani tylko na przekazy rówieśnicze czy znalezione w internecie, chłopcy nie mają szansy, aby zrozumieć czym jest miesiączką i jaką odgrywa rolę w cyklu płodności, który jest warunkiem powstania życia. Są za to podani na zaspokajanie swojej ciekawości mitami, stereotypami i uprzedzeniami. Nie mogąc dostąpić do „wiedzy tajemnej” będą starali się sami sobie wyjaśnić świat najlepiej, jak potrafią. To wtedy tak łatwo mogą zakorzenić się negatywne uproszczenia jak np. „miesiączka jest obrzydliwa”.

Nie ma dolnej granicy wieku, od której można mówić o miesiączce. Już 2-latkowi, który pyta się o to, czym są leżące podpaski można krótko wytłumaczyć do czego służą. Ważne, żeby podkreślać, że krew miesiączkowa jest oznaką zdrowia i tego, że wszystko jest w porządku. To ważne, aby nie ukrywać menstruacji – każdy kolejny cykl jest zaproszeniem do rozmowy. Dzięki temu chłopiec będzie traktował miesiączkę jako czegoś naturalnego. A kobiety i osoby miesiączkujące nie będą dla niego czymś „dziwnym”.

🎧 Posłuchaj co do powiedzenia w tym temacie ma Maciej Barczak, psycholog i tata dwóch nastoletnich synów.

Wiedza powinna wyprzedzać doświadczenie.

W edukacji o miesiączce rodzice są naprawdę kluczowi. Podstawa programowa w szkole zwyczajnie rozjechała się z rzeczywistością i tempem dojrzewania dziewczynek. Kiedyś temat układu rozrodczego pojawiał się w czwartej klasie szkoły podstawowej. Dziś bywa omawiany dużo później, choć dziewczynki dojrzewają wcześniej niż ich mamy czy babcie.

Chłopcy? Ich głównym źródłem wiedzy o dojrzewaniu bywa internet – i często nie są to strony poświęcone rzetelnej edukacji zdrowotnej – a także rówieśnicy. Tym bardziej dom staje się najważniejszym miejscem rozmowy o tym, jak niezwykłe jest nasze ciało i jak zmienia się przez całe życie.

Potrzebujesz więcej wsparcia?

Pobierz bezpłatnie karty do rozmowy o miesiączce dla całej rodziny, które pomagają zacząć rozmowę w prosty i bezpieczny sposób. To narzędzie, które ma wesprzeć rodziców, żeby rozmowa o miesiączce była naturalna, życzliwa i po prostu ludzka.

W temacie miesiączki w marcu i kwietniu edukujemy i inspirujemy razem z marką Bella.

Podaruj swojemu dziecku książkę “Twoje ciałopozytywne dojrzewanie”. To rzetelna i przystępna wiedza, która pomaga zrozumieć zmiany, które zachodzą w ciałach dojrzewających dzieci. Książki pomagają również budować pozytywny i czuły język wobec siebie i swojego ciała. Do każdej książki zakupionej w naszym sklepie dodajemy prezent dla rodziców “Jak wspierać dziecko czytające Twoje ciałopozytywne dojrzewanie” w postaci cyfrowego poradnika.